BESLENME VE YEME BOZUKLUKLARI

Yeme Bozuklukları anoreksiya nervoza , bulimiya nervoza ve son yıllarda tanımlanan tıkınırcasına yeme bozukluğu gibi psikiyatrik hastalıkların içinde yer aldığı bir tanı grubudur. Bu hastalıklar ruhsal kaynaklıdır ve bedensel belirtiler ön planda gibi görünse de ciddi ruhsal sorunlarla birliktedir.

1.ANOREKSİYA NERVOZA

Hasta kilo kaybetme amacıyla özel davranış biçimleri geliştirir. Hastaların yaklaşık yarısı bütün yiyecek alımını ileri derecede azaltarak kilo kaybeder. Bazıları yoğun egzersiz yapar. Hastaların diğer yarısı sıkı diyet uygular, ara sıra kontrol kaybederek tıkınırcasına yemek yer ve ardından bu yediklerini kusarak çıkarır. Hastalar aldıkları besinlerin kilo yapıcı etkisini azaltmak için laksatif (ishal yapıcı) , diüretik (su atıcı) gibi ilaçlara da baş vurabilirler. Sonuçta hasta, sağlığını tehdit edecek ölçüde zayıflamıştır.

ANOREKSİYA NERVOZA BELİRTİLERİ NELERDİR?

• Yaşına, gelişimsel olarak izlediği yola, beden sağlığına ve cinsiyetine göre uyarlandığında, ileri derecede düşük kiloda olmaya yol açan erke (enerji) kısıtlaması.
• Kilo alma korkusu ya da kilo almayı güçleştiren durumlar.(kusma, diüretik kullanımı, laksatif kullanma)
• Vücut ağırlığı ya da biçimini algılama bozukluğu

2. BULİMİYA NERVOZA KAÇINGAN/KISITLI YİYECEK ALIMI BOZUKLUĞU

Diyet yaparak kilo kaybedilir veya başarılı olunamaz, ancak kilo kaybı, asla anoreksiya nervoza tanısı koyduracak nitelikte değildir. Yemeyi kısıtlama, tıkınma atağına yol açabilir, bunlar da karında rahatsızlık hissi, kendini kusturma veya sosyal çevrenin baskısı ile sonlanır. Aşağıdaki belirtilerden en az birinin eşlik ettiği, uygun beslenme ve\ ya da erke (enerji) gereğinin sürekli karşılanamaması ile kendini gösteren ileri derecede bir yeme ya da beslenme bozukluğunun olmasını gerektirir.

• Belirgin kilo kaybı
• Belirgin beslenme eksikliği
• Enteral (tüp yardımıyla) ya da ağızdan besin destekçilerine bağlı kalma
• Ruhsal toplumsal işlevselliğin belirgin bozulmas

BESLENME VE YEME BOZUKLUKLARI TEDAVİ

Kesin bir ilaç tedavisi yoktur ve asıl tedavi ilaç kullanımı değildir. Psikoterapi ile birlikte kullanılmalıdır. İlaçlar sadece yardımcı rol oynarlar. Ancak son dönemlerde hem anoreksiya nervoza hem de bulimiya nervozanın çeşitli belirtilerinin hafifletilmesinde bazı yeni ilaçların yararları gösterilmiştir. Uygun dozda ve sürede kullanılırsa tedaviye katkıları olmaktadır.

Özellikle ağır vakalarda hastane yatışı zorunludur.

Yeme bozukluğu tedavileri birkaç biçimde sürdürülür. Yatarak tedavi bunlardan biridir. Hastaneye yatmayı gerektiren durumlar şunlardır:

çok fazla ve hızlı kilo kaybı durdurulamayan kusmalar, yukarıda sayılan çeşitli tıbbi sorunların varlığı, daha önceki ayaktan tedavilerde iyileşme sağlanamamış olması, yeme bozukluğu dışında diğer psikiyatrik hastalıkların varlığı. Yatarak tedavi tıbbi sorunlar çok ağır ve kilo çok düşükse bir süre dahiliye kliniklerinde psikiyatrın gözlemi ve takibi ile yapılabilir. Ancak hastanın tıbbi durumu düzelmeye başladığında en kısa zamanda psikiyatri kliniğine nakli sağlanmalıdır. Çünkü bu gruptaki hastalıklar ruhsal hastalıklardır ve tedavileri de psikiyatrlar tarafından diğer branş hekimleriyle işbirliği ve ekip çalışması ile yürütülmelidir.